Bovenstaande sessie heeft me aan het denken gezet. Het beeld wat bij me werd opgeroepen was er een van opstijgende damp. Vluchtige woorden die in de lucht verdwijnen; woorden die niet echt verbonden zijn met het hart en de ziel van de persoon die ze heeft uitgesproken; inderdaad dus: een talkshow. In die zin was de bijeenkomst geslaagd.

Wat we de laatste weken zien is een vergelijkbare talkshow op provinciaal en landelijk niveau. De Adviesraad Wetenschap en Technologie (AWT) roept politieke leiders op om wetenschap en innovatie hoog op hun agenda te zetten. Manifestpartijen, onder welke noemer de VSNU, KNAW, NWO, TNO en VNO-NCW zich verenigd hebben (schrikt u maar niet van al die afkortingen, ze zijn niet relevant) kwamen vorige week met een heus actieplan voor de totstandkoming van een kennisstrategie. Provinciale bestuurders verkondigen in het licht van de provinciale verkiezingen vergelijkbare slogans. Ze vervullen allen keurig de functie waarvoor ze zijn ingehuurd. Daar geen misverstand over. En beter iets geroepen dan geheel gezwegen.

Wat me echter door de sessie op de TU/e steeds duidelijker wordt, is het gebrek aan echte en daadwerkelijke betrokkenheid. Men speelt het spel; helaas niet om de knikkers, maar puur om het spel, om de positie, om de macht, om zijn salaris, om zijn aanzien, enzovoorts. Wat ontbreekt is de persoonlijke overtuiging dat zonder verder toponderzoek en zonder goed onderwijs onze samenleving naar de knoppen gaat; dat overeenkomstig de aandelenkoersen ook onze kennis de komende jaren zal verdampen. De vijf grote bedrijven roepen dat ze uit Nederland gaan verdwijnen. Dat is uitermate jammer. Maar als we ze als samenleving toch niet kunnen binden, laten we onze energie dan aan een nieuwe opzet van R&D besteden.

Mijn voorstel is om Wetenschap en Technologie (inderdaad met een hoofdletter) terug te brengen naar het niveau van de samenleving, waaruit ze zijn ontstaan. WenT als een voortbrengsel van mensen, een cultureel erfgoed dus, waarover we het rentmeesterschap voeren, bedoeld om de kwaliteit van ons bestaan (Quality of Life) te verbeteren. Voor dit hernieuwde besef is een brede alliantie nodig van kennisinstellingen, overheid en bedrijfsleven. Ik stel me zo voor, dat zij in onderlinge interactie en dialoog op zoek gaan naar nieuwe wetenschap en technologie, en de daarop gebaseerde fabricageprocessen, producten en diensten. Regio’s en provincies zijn daarvoor te klein. Wij zullen ons in ons streven naar meer innovatie moeten laten leiden door een belangrijke gemeenschappelijke noemer: de Nederlandse taal. Samenwerking aan beide zijden van de grens met als motto: Zuid-Nederland en Vlaanderen samen op weg naar een humane en duurzame samenleving waar technologie voor mensen tot leven komt.

Jules Ruis
www.fractal.org
Son